Steunkousen oefenen druk uit op je benen en bevorderen zo de bloedcirculatie. Door de zachte maar gerichte compressie helpen ze het bloed efficiënter terug naar het hart te pompen. Het resultaat: minder zwelling, minder zware benen en een betere doorbloeding. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de werking, het effect en het gebruik van steunkousen.
Hoe werken steunkousen op de bloedvaten?
Steunkousen werken door geleidelijke druk op de bloedvaten in je benen uit te oefenen. Die druk is het sterkst bij de enkel en neemt naar boven toe af. Dit zogeheten graduele compressieprincipe dwingt het bloed in de aderen omhoog te stromen, richting het hart, in plaats van te stagneren in de onderbenen.
De aderen in je benen hebben kleine kleppen die voorkomen dat bloed terugstroomt. Bij mensen met een verminderde veneuze functie werken die kleppen minder goed. Steunkousen compenseren dit door van buitenaf de aderwand te ondersteunen, waardoor de kleppen minder hard hoeven te werken. Tegelijkertijd stimuleren steunkousen de lymfedrainage, wat bijdraagt aan het afvoeren van vocht uit het weefsel.
Wat zijn de merkbare effecten op je benen overdag?
Mensen die steunkousen dragen, merken overdag doorgaans dat hun benen minder zwaar en minder opgezwollen aanvoelen. De bloedcirculatie verbetert, waardoor vermoeidheid in de benen afneemt. Vooral na een dag staan of zitten is het verschil goed voelbaar.
Veelgenoemde effecten zijn onder andere:
- Minder opgezwollen enkels en voeten aan het einde van de dag
- Minder gevoel van zware of vermoeide benen
- Vermindering van tintelingen of krampen in de kuiten
- Betere doorbloeding bij langdurig zitten of staan
- Ondersteuning bij spataderen en zichtbare aderontstekingen
De effecten zijn het sterkst merkbaar wanneer je de kous ‘s ochtends aantrekt, voordat je opstaat. Op dat moment is er nog geen vochtophoping in de benen, waardoor de kous optimaal kan functioneren gedurende de dag.
Welke klachten kunnen steunkousen helpen verminderen?
Steunkousen worden ingezet bij een breed scala aan klachten en aandoeningen die te maken hebben met de veneuze bloedcirculatie of vochthuishouding in de benen. Ze zijn geen geneesmiddel, maar kunnen klachten merkbaar verlichten en verergering voorkomen.
Typische klachten waarbij steunkousen worden aanbevolen zijn:
- Spataderen (varices)
- Chronische veneuze insufficiëntie
- Lymfoedeem
- Zwelling van de benen door langdurig staan of zitten
- Zwangerschapsgerelateerde zwelling en spataderen
- Herstel na een operatie aan de benen of aderen
- Preventie van trombose bij vliegreizen of bedrust
Bij ernstigere veneuze aandoeningen schrijft een arts of specialist de steunkous voor. In die gevallen wordt ook de compressieklasse bepaald op basis van de aard en ernst van de klacht.
Wat is het verschil tussen compressieklassen?
Compressieklassen geven aan hoeveel druk een steunkous uitoefent, gemeten in millimeter kwik (mmHg). Hoe hoger de klasse, hoe sterker de compressie. De klasse bepaalt voor welke klachten en situaties een kous geschikt is.
De vier gangbare compressieklassen zijn:
- Klasse 1 (15-21 mmHg): Lichte compressie, geschikt voor preventief gebruik, vermoeidheid en lichte zwelling. Vaak verkrijgbaar zonder recept.
- Klasse 2 (23-32 mmHg): Matige compressie, de meest voorgeschreven klasse. Geschikt voor spataderen, matige zwelling en na spataderoperaties.
- Klasse 3 (34-46 mmHg): Stevige compressie, ingezet bij ernstigere veneuze insufficiëntie en lymfoedeem. Vereist altijd een voorschrift.
- Klasse 4 (meer dan 49 mmHg): Zeer sterke compressie, uitsluitend op medisch voorschrift bij ernstig lymfoedeem of complexe veneuze aandoeningen.
Klasse 1 en 2 zijn het meest gebruikelijk in de thuissituatie. Het is belangrijk de juiste klasse te kiezen op advies van een arts of apotheker, omdat een te hoge compressie bij bepaalde aandoeningen, zoals perifeer arterieel vaatlijden, schadelijk kan zijn.
Wanneer merk je effect van steunkousen?
De meeste mensen merken al op de eerste dag dat ze steunkousen dragen een verschil. De benen voelen minder zwaar en de zwelling aan het einde van de dag is merkbaar minder. Bij structureel gebruik over meerdere weken kunnen klachten zoals chronische zwelling of vermoeidheid verder afnemen.
Het effect is het grootst wanneer je de kousen consequent draagt: ‘s ochtends vroeg aantrekken en ‘s avonds pas uittrekken. Incidenteel dragen geeft minder resultaat dan dagelijks gebruik. Bij therapeutisch voorgeschreven steunkousen, zoals bij lymfoedeem of ernstige veneuze insufficiëntie, duurt het soms enkele weken voordat het maximale effect zichtbaar is.
Belangrijk: steunkousen werken preventief en ondersteunend. Ze verhelpen de onderliggende oorzaak van de klacht niet, maar beheersen de symptomen zolang je ze draagt.
Hoe trek je steunkousen makkelijker aan en uit?
Steunkousen aantrekken is voor veel mensen een dagelijkse uitdaging, zeker bij hogere compressieklassen. De strakke pasvorm die het therapeutische effect garandeert, maakt het aan- en uittrekken fysiek veeleisend. Toch zijn er praktische manieren om dit eenvoudiger te maken.
Een paar tips die het aantrekken vergemakkelijken:
- Trek de kous ‘s ochtends aan voordat je opstaat, wanneer de benen nog niet gezwollen zijn
- Draag rubberen handschoenen voor een betere grip op het materiaal
- Gebruik een beetje talkpoeder of een speciaal aantreksokje om de kous soepeler te laten glijden
- Rol de kous binnenstebuiten tot aan de hiel, trek hem over de voet en rol hem dan omhoog
Voor mensen met beperkte mobiliteit, een aandoening aan de handen of een verminderd buigvermogen zijn deze technieken vaak niet voldoende. Een hulpmiddel kan dan het verschil maken tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid van anderen. Meer informatie over zelfstandig steunkousen aan- en uittrekken biedt concrete handvatten voor mensen in die situatie.
Hoe Eritek helpt bij het aan- en uittrekken van steunkousen
Voor mensen die dagelijks worstelen met het aan- en uittrekken van steunkousen biedt Eritek duurzame hulpmiddelen die zijn ontwikkeld om dit proces zelfstandig en zonder pijn te laten verlopen. De hulpmiddelen van Eritek zijn robuust, herbruikbaar en geschikt voor langdurig dagelijks gebruik.
Wat Eritek onderscheidt:
- Hulpmiddelen specifiek ontwikkeld voor het aan- en uittrekken van steunkousen, ook bij hogere compressieklassen
- Geschikt voor mensen met beperkte mobiliteit, gewrichtsproblemen of een verminderde handkracht
- Duurzame materialen die zijn gebouwd voor intensief dagelijks gebruik
- Beschikbaar voor zowel eindgebruikers als zorgprofessionals
- Actief in Nederland, België, Duitsland en Denemarken
Wil je weten welk hulpmiddel het beste past bij jouw situatie of die van je naaste? Neem contact op met Eritek voor persoonlijk advies. Je kunt ook de Ort-O-Mate bekijken, een van de hulpmiddelen die speciaal is ontworpen om steunkousen eenvoudig en zelfstandig uit te trekken.