Er zijn verschillende soorten steunkousen, ingedeeld op basis van compressieklasse, model en lengte. De meest voorkomende typen zijn kniekousen, dijbeenkousen en panty’s, beschikbaar in compressieklassen van licht (klasse 1) tot zeer sterk (klasse 4). Welk type het beste past, hangt af van de medische indicatie, het lichaamsgebied en de mate van klachten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over typen steunkousen, klassen en gebruik.
Welke compressieklassen bestaan er bij steunkousen?
Steunkousen worden ingedeeld in vier compressieklassen op basis van de druk die ze uitoefenen op het been. Klasse 1 biedt lichte compressie en is geschikt voor preventief gebruik of milde klachten. Klasse 2 is de meest voorgeschreven klasse bij spataderen en oedeem. Klasse 3 en 4 worden ingezet bij ernstigere aandoeningen en vereisen vrijwel altijd een recept.
- Klasse 1 (15-21 mmHg): Lichte compressie voor preventie, vermoeidheid in de benen en lichte zwelling
- Klasse 2 (23-32 mmHg): Matige compressie bij spataderen, trombose, lymfoedeem en zwangerschap
- Klasse 3 (34-46 mmHg): Sterke compressie bij ernstig oedeem of veneuze insufficiëntie
- Klasse 4 (49+ mmHg): Zeer sterke compressie, uitsluitend op medisch advies bij ernstige aandoeningen
Hoe hoger de klasse, hoe meer druk de kous uitoefent en hoe steviger het materiaal aanvoelt. Hogere compressieklassen zijn daardoor ook lastiger aan te trekken, wat een hulpmiddel voor het aantrekken van steunkousen in de praktijk onmisbaar kan maken.
Wat is het verschil tussen steunkousen en compressiekousen?
De termen steunkousen en compressiekousen worden in de praktijk door elkaar gebruikt en verwijzen in de meeste gevallen naar hetzelfde product. Beide typen oefenen gerichte druk uit op de benen om de bloedsomloop te ondersteunen. Het verschil zit soms in de context: steunkousen is de gangbare Nederlandse term voor dagelijks gebruik, terwijl compressiekousen vaker in medische of professionele omgevingen wordt gebruikt.
Sommige fabrikanten maken onderscheid op basis van de compressiesterkte. Lichte steunkousen zonder medische indicatie worden dan aangeduid als steunkousen, terwijl kousen met een hogere compressieklasse worden aangeduid als compressiekousen. In de praktijk hanteren zorgverleners en apothekers beide termen voor hetzelfde product.
Welke soorten steunkousen zijn er op basis van model en lengte?
Steunkousen zijn verkrijgbaar in verschillende modellen en lengtes, afhankelijk van het deel van het been dat ondersteuning nodig heeft. De keuze voor een bepaald model wordt bepaald door de aard en locatie van de klachten.
- Kniekous (AD-kous): Loopt tot net onder de knie, het meest gebruikte model bij spataderen en dagelijks gebruik
- Dijbeenkous (AG-kous): Loopt tot aan de lies, geschikt bij klachten die hoger in het been zitten
- Steunkousen panty (AT-kous): Bedekt beide benen tot aan de taille, vaak ingezet bij zwangerschap of lymfoedeem in beide benen
- Chaussette (korte kous): Bedekt alleen de voet en enkel, wordt gebruikt bij specifieke voet- of enkelklachten
Voor mensen met verminderde mobiliteit of een beperking in de heupregio zijn kniekousen in de praktijk het eenvoudigst aan te trekken. Dijbeenkousen en panty’s vereisen meer bewegingsvrijheid en zijn zonder hulp of hulpmiddel vaak moeilijker aan te trekken.
Wanneer heb je steunkousen op recept nodig?
Steunkousen van klasse 1 zijn zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek, drogist of online. Steunkousen van klasse 2 en hoger vereisen in de meeste gevallen een voorschrift van een arts of specialist. Dit geldt zeker wanneer de kousen via de zorgverzekeraar worden vergoed.
Een recept is doorgaans nodig bij de volgende situaties:
- Medisch vastgestelde spataderen of veneuze insufficiëntie
- Lymfoedeem of chronisch oedeem in de benen
- Na een trombose of longembolie
- Ernstige zwelling als gevolg van een medische aandoening
- Postoperatief herstel waarbij compressietherapie is voorgeschreven
Bij twijfel is het altijd verstandig een huisarts of fysiotherapeut te raadplegen. Zij kunnen beoordelen welke compressieklasse passend is en of vergoeding via de zorgverzekeraar mogelijk is. Meer informatie over vergoeding van steunkousen kan helpen bij het bepalen van de vervolgstap.
Hoe trek je steunkousen aan zonder hulp?
Steunkousen aantrekken zonder hulp is mogelijk met de juiste techniek en eventueel een hulpmiddel. Vooral bij hogere compressieklassen of bij mensen met beperkte mobiliteit, gewrichtsproblemen of een operatie aan heup of rug is dit een uitdaging. Een goede aantrektechniek en het gebruik van een hulpapparaat kunnen het verschil maken.
De basisstappen voor het aantrekken van een kniekous zijn als volgt:
- Keer de kous binnenstebuiten tot aan de hiel
- Schuif de voet volledig in het voetstuk
- Trek de kous geleidelijk omhoog door kleine rukjes te maken
- Zorg dat de kous strak maar gelijkmatig verdeeld zit, zonder plooien
- Controleer of de kous niet afknelt bij de knieholte
Voor mensen die zich niet gemakkelijk kunnen bukken, is een hulpmiddel voor het zelfstandig aantrekken van steunkousen een praktische oplossing. Dergelijke hulpmiddelen houden de kous open zodat de voet er eenvoudig ingeschoven kan worden, zonder dat buigen of kracht nodig is.
Waar moet je op letten bij het kiezen van steunkousen?
Bij het kiezen van steunkousen spelen compressieklasse, model, maat en materiaal een rol. Een onjuiste keuze kan leiden tot onvoldoende effect of juist klachten. Het is belangrijk om de kous af te stemmen op de specifieke medische situatie en het dagelijks gebruik.
Let bij het kiezen op de volgende punten:
- Compressieklasse: Kies op basis van de medische indicatie, niet op gevoel
- Model en lengte: Laat dit afhangen van de locatie van de klachten
- Maat: Meet de omtrek van enkel, kuit en eventueel dij op het juiste moment (ochtend)
- Materiaal: Kies voor ademende materialen bij warm weer of gevoelige huid
- Aantrekgemak: Overweeg bij hogere klassen of verminderde mobiliteit een hulpmiddel
Laat je bij voorkeur meten door een gespecialiseerde zorgverlener of orthopedisch schoenmaker. Een goed passende kous is de basis voor een effectieve behandeling en draagcomfort gedurende de dag.
Hoe Eritek helpt bij het uittrekken van steunkousen
Voor veel mensen is niet het kiezen van de juiste steunkous het grootste probleem, maar het dagelijks aan- en uittrekken ervan. Zeker bij hogere compressieklassen of bij mensen met beperkte mobiliteit kan dit een flinke drempel zijn. Eritek ontwikkelt duurzame hulpmiddelen die het uittrekken van steunkousen eenvoudiger maken, zodat mensen langer zelfstandig blijven.
De hulpmiddelen van Eritek bieden concreet voordeel op de volgende punten:
- Steunkousen uittrekken zonder te hoeven bukken of kracht te zetten
- Geschikt voor verschillende modellen en compressieklassen
- Robuust en duurzaam materiaal voor langdurig dagelijks gebruik
- Bruikbaar voor zowel zelfstandige gebruikers als mensen die worden geholpen door een mantelzorger
- Vermindering van de belasting voor de zorgverlener of mantelzorger
Wil je weten welk hulpmiddel het beste past bij jouw situatie? Neem contact op met Eritek voor persoonlijk advies.