De beste techniek voor het aantrekken van steunkousen hangt af van jouw beweeglijkheid, de compressieklasse van de kous en of je hulp hebt. Voor de meeste mensen werkt de omkeertechniek goed als startpunt, maar bij beperkte mobiliteit of hoge compressie is een hulpmiddel vaak onmisbaar. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over technieken, methoden en hulpmiddelen voor het aantrekken van steunkousen.
Welke factoren bepalen welke techniek het beste bij jou past?
De juiste techniek voor het aantrekken van steunkousen wordt bepaald door drie hoofdfactoren: jouw lichamelijke mogelijkheden, de compressieklasse van de kous en het type kous (open of gesloten teen). Wie goed kan bukken en voldoende grip heeft in de handen, kan vaak met een handtechniek toe. Bij verminderde mobiliteit of hoge compressie is een hulpmiddel de betere keuze.
Naast deze drie factoren spelen ook de volgende zaken een rol:
- Leeftijd en gewrichtsklachten: Heup- of knieproblemen maken bukken lastig of pijnlijk.
- Overgewicht: Het bereiken van de voeten vraagt meer inspanning en kan de kous beschadigen bij te veel kracht.
- Wondjes of gevoelige huid: Sommige technieken veroorzaken meer wrijving dan andere.
- Zelfstandigheid: Wil je de kous zelf aantrekken zonder hulp van een ander, dan vraagt dat een andere aanpak dan wanneer er iemand naast je staat.
Het is verstandig om te beginnen met de techniek die het minst belastend is voor jouw situatie. Lukt dat niet zonder pijn of moeite, dan is dat een duidelijk signaal om over te stappen op een hulpmiddel.
Hoe werkt de omkeertechniek bij het aantrekken van steunkousen?
Bij de omkeertechniek draai je de steunkous binnenstebuiten tot aan de hiel, trek je de voet erin en rol je de kous vervolgens omhoog over het been. Deze methode vermindert de benodigde trekkracht aanzienlijk, omdat je de kous in kleine stappen omhoog werkt in plaats van hem in één beweging over het been te trekken.
Zo voer je de omkeertechniek stap voor stap uit:
- Steek je hand in de kous en pak de hiel van binnenuit vast.
- Draai de kous binnenstebuiten tot aan de hiel, zodat je een soort zakje krijgt.
- Schuif je voet in het zakje en zorg dat de hiel goed op zijn plek zit.
- Rol de kous voorzichtig omhoog over de enkel en het onderbeen.
- Strijk eventuele plooien glad om de compressie gelijkmatig te verdelen.
De omkeertechniek werkt het beste bij lichtere compressieklassen zoals klasse 1 en 2. Bij hogere compressie is de kous zo strak dat de omdraaibeweging moeilijker uitvoerbaar is. Let er ook op dat je nagels kort zijn en geen sieraden draagt die de kous kunnen beschadigen.
Wanneer is een hulpmiddel nodig in plaats van een handtechniek?
Een hulpmiddel is nodig wanneer een handtechniek pijn veroorzaakt, niet lukt zonder hulp van een ander of wanneer de steunkous zo strak is dat je onvoldoende kracht hebt. Dat is het geval bij gewrichtsaandoeningen, na een operatie, bij overgewicht of bij compressieklasse 3 en hoger.
Praktisch gezien is een hulpmiddel de betere keuze als je merkt dat je de kous niet goed over de hiel krijgt, als je na het aantrekken pijn hebt in rug, heupen of handen, of als het aantrekken zoveel tijd kost dat het een dagelijkse drempel wordt. Voor mensen die zelfstandig steunkousen willen aan- en uittrekken, biedt een goed hulpmiddel de meeste vrijheid.
Wat is het verschil tussen een kousenhouder en een glijzak?
Een kousenhouder is een frame waarover je de kous uitspant, waarna je je voet erin schuift en het frame omhoog trekt. Een glijzak is een gladde zak die je eerst over de voet aantrekt en die het instappen in de kous vergemakkelijkt door minder wrijving. Beide hulpmiddelen lossen hetzelfde probleem op, maar via een andere methode.
De kousenhouder neemt het buigen grotendeels over: je laat het frame op de grond zakken, schuift je voet in de kous en trekt aan de handgrepen. Dat is ideaal bij heup- of rugproblemen. De glijzak werkt goed als bukken nog enigszins mogelijk is, maar de kous te strak zit om soepel over de voet te glijden. Welke het beste bij jou past, hangt af van hoe ver je kunt reiken en hoeveel kracht je in je handen hebt.
Hoe trek je steunkousen aan met een hulpmiddel?
Het aantrekken van steunkousen met een hulpmiddel gaat het best door de kous eerst over het frame of de houder te spannen, de voet erin te brengen en het hulpmiddel vervolgens omhoog te geleiden langs het been. De exacte werkwijze verschilt per type hulpmiddel, maar het principe is altijd hetzelfde: het hulpmiddel neemt de mechanische inspanning over.
Bij een kousenhouder werk je als volgt:
- Span de steunkous over het frame, met de hiel op de juiste positie.
- Zet het frame op de grond voor je voet.
- Schuif je voet in de opening van de kous.
- Trek aan de handgrepen of koorden om het frame omhoog te bewegen.
- Verwijder het frame zodra de kous op zijn plek zit en strijk plooien glad.
Een glijzak gebruik je door hem eerst over de voet te trekken, daarna de kous eroverheen te schuiven en ten slotte de zak via de opening bij de teen eruit te trekken. Oefen de techniek een paar keer zodat het een routine wordt.
Welke techniek werkt voor steunkousen met hoge compressie?
Voor steunkousen met hoge compressie, zoals klasse 3 of klasse 4, werkt een mechanisch hulpmiddel vrijwel altijd beter dan een handtechniek. De trekkracht die nodig is om een strakke kous over de voet en het been te krijgen, overstijgt wat de meeste mensen met hun handen kunnen opbrengen zonder de kous te beschadigen of zichzelf te overbelasten.
Bij hoge compressie zijn de volgende aanpakken het meest effectief:
- Kousenhouder met stevige handgrepen: Geeft voldoende hefboomwerking om de kous gecontroleerd omhoog te brengen.
- Glijzak in combinatie met een houder: Vermindert wrijving bij het instappen en maakt het frame makkelijker omhoog te trekken.
- Rubber handschoenen of griphandschoenen: Verhogen de grip bij het met de hand omhoogtrekken van de kous over het been.
- Donning lotion of talkpoeder: Vermindert wrijving tussen huid en kous, wat het aantrekken soepeler maakt.
Probeer bij hoge compressie nooit de kous met rukbewegingen aan te trekken. Dat vergroot de kans op beschadiging van het materiaal en kan de compressiewerking aantasten. Werk altijd in kleine, gecontroleerde stappen omhoog.
Hoe Eritek helpt bij het aantrekken van steunkousen
Eritek ontwikkelt hulpmiddelen die specifiek zijn ontworpen voor mensen die moeite hebben met het zelfstandig aan- en uittrekken van steunkousen. De hulpmiddelen zijn duurzaam, herbruikbaar en geschikt voor dagelijks gebruik, ook bij hogere compressieklassen. Concreet biedt Eritek het volgende:
- Robuuste kousenhouders die het buigen naar de voeten overbodig maken.
- Hulpmiddelen die geschikt zijn voor zowel open als gesloten teen steunkousen.
- Producten die zijn ontworpen voor langdurig gebruik, met aandacht voor kwaliteit en stevigheid.
- Ondersteuning via een workshop voor gebruikers en zorgprofessionals die de juiste techniek willen leren.
- Persoonlijk advies voor mensen die niet zeker weten welk hulpmiddel bij hun situatie past.
Wil je weten welk hulpmiddel het beste aansluit bij jouw situatie of die van jouw naaste? Neem contact op met Eritek voor persoonlijk advies zonder verplichtingen.