Steunkousen dragen is gezond wanneer je ze draagt op medische indicatie of als preventieve maatregel bij klachten aan de bloedsomloop. Ze ondersteunen de bloedstroom in de benen, verminderen zwelling en voorkomen complicaties zoals trombose. Voor mensen zonder klachten of medische aanleiding is het dragen van steunkousen niet noodzakelijk en in sommige gevallen zelfs af te raden. In dit artikel lees je wanneer steunkousen zinvol zijn, wat de voordelen en risico’s zijn, en hoe je ze het makkelijkst aan- en uittrekt.
Wanneer zijn steunkousen medisch noodzakelijk?
Steunkousen zijn medisch noodzakelijk wanneer een arts of specialist ze voorschrijft bij aandoeningen waarbij de bloedcirculatie in de benen verstoord is of risico loopt. Denk aan spataderen, chronische veneuze insufficiëntie, lymfoedeem of een verhoogd risico op trombose. Ook na een operatie of bij langdurige bedrust worden steunkousen vaak voorgeschreven als beschermende maatregel.
Buiten de strikt medische indicaties zijn er ook situaties waarbij steunkousen sterk worden aanbevolen:
- Langdurig staan of zitten, bijvoorbeeld bij een zittend beroep of lange vluchten
- Zwangerschap, waarbij de druk op de aderen in de benen toeneemt
- Herstel na een operatie of blessure aan de benen
- Zware, zwelgevoelige benen aan het einde van de dag
- Erfelijke aanleg voor spataderen of veneuze problemen
Het is altijd verstandig om een huisarts of medisch specialist te raadplegen voordat je begint met het dragen van steunkousen. Zij kunnen bepalen welke compressieklasse geschikt is en of er een vergoeding mogelijk is via de zorgverzekering.
Wat zijn de voordelen van steunkousen voor de bloedsomloop?
Steunkousen verbeteren de bloedsomloop in de benen door van buitenaf druk uit te oefenen op de bloedvaten. Die druk helpt het bloed efficiënter terug naar het hart te pompen en voorkomt dat het bloed in de aderen blijft staan. Dit vermindert zwelling, vermoeidheid in de benen en het risico op bloedstolsels.
De voordelen van steunkousen voor de bloedsomloop zijn concreet en merkbaar:
- Minder zwelling: Door de compressie wordt vochtophoping in de benen en enkels tegengegaan.
- Vermindering van pijn en zwaar gevoel: Mensen met veneuze klachten ervaren vaak minder ongemak na een dag dragen.
- Trombosepreventie: Bij immobiliteit of verhoogd risico verminderen steunkousen de kans op diepe veneuze trombose.
- Ondersteuning bij spataderen: Steunkousen remmen de verdere ontwikkeling van spataderen en verlichten de klachten.
- Betere doorbloeding tijdens inspanning: Sporters dragen soms compressiesokken om de spierdoorbloeding te ondersteunen en herstel te bevorderen.
Zijn er nadelen of risico’s aan het dragen van steunkousen?
Steunkousen zijn over het algemeen veilig, maar verkeerd gebruik brengt risico’s met zich mee. De grootste gevaren zijn het dragen van de verkeerde compressieklasse, kousen die slecht passen of het dragen bij aandoeningen waarbij compressie juist gecontra-indiceerd is, zoals bepaalde vormen van arterieel vaatlijden.
Mogelijke nadelen en risico’s zijn:
- Huidirritatie of drukplekken bij een slechte pasvorm
- Belemmering van de bloedstroom wanneer de kous te strak of verkeerd aangetrokken is
- Ongemak bij warm weer of een gevoelige huid
- Risico op schade bij arterieel vaatlijden: in dat geval is compressie gevaarlijk en moet een arts worden geraadpleegd
Steunkousen zijn dus niet voor iedereen geschikt zonder medisch advies. Twijfel je of steunkousen bij jouw situatie passen? Bespreek dit dan altijd eerst met een zorgverlener.
Hoe lang mag je steunkousen per dag dragen?
In de meeste gevallen worden steunkousen gedragen van het moment van opstaan tot het moment van naar bed gaan. Overdag, wanneer je actief bent en de zwaartekracht de bloedsomloop in de benen belast, is de compressie het meest effectief. Tijdens de nacht, wanneer je horizontaal ligt, is dragen doorgaans niet nodig en soms zelfs onwenselijk.
De exacte draagtijd hangt af van de reden waarvoor je steunkousen draagt en de aanbeveling van je arts of specialist. Bij sommige medische indicaties, zoals ernstig lymfoedeem of na een operatie, kan ook nachtelijk dragen worden voorgeschreven. Volg in dat geval altijd het advies van je behandelend arts.
Praktisch gezien geldt: draag de kousen zolang je op de been bent en trek ze uit zodra je gaat rusten of slapen. Controleer dagelijks je huid op rode plekken of irritaties, vooral in de beginfase.
Welke compressieklasse is geschikt voor welke situatie?
Steunkousen zijn verkrijgbaar in verschillende compressieklassen, aangeduid met Klasse 1 tot en met Klasse 4. Elke klasse staat voor een bepaalde druksterkte en is bedoeld voor een specifieke ernst van klachten. Hoe hoger de klasse, hoe sterker de compressie en hoe zwaarder de medische indicatie.
Een globaal overzicht van de compressieklassen:
- Klasse 1 (lichte compressie): Geschikt bij milde zwelling, vermoeidheid in de benen, preventief gebruik of tijdens de zwangerschap
- Klasse 2 (matige compressie): Ingezet bij spataderen, tromboseprofylaxe, licht lymfoedeem en na behandeling van spataderen
- Klasse 3 (stevige compressie): Bedoeld voor ernstige veneuze insufficiëntie, uitgesproken lymfoedeem of na trombose
- Klasse 4 (zeer sterke compressie): Uitsluitend op medisch voorschrift, bij ernstig lymfoedeem of complexe veneuze aandoeningen
Klasse 1 en 2 zijn het meest gangbaar in de dagelijkse praktijk. Laat je altijd adviseren door een arts of apotheker over welke klasse bij jouw situatie past. Wil je meer weten over vergoedingen via de zorgverzekering? Bekijk dan de vergoedingsinformatie om te zien wat er mogelijk is.
Hoe trek je steunkousen makkelijker aan en uit?
Steunkousen aantrekken is voor veel mensen een dagelijkse uitdaging, zeker bij hogere compressieklassen of bij beperkte mobiliteit. De stevige stof en de nauwsluitende pasvorm maken het aantrekken zonder hulpmiddel vermoeiend en soms zelfs pijnlijk. Met de juiste techniek en hulpmiddelen wordt het aantrekken en uittrekken een stuk eenvoudiger.
Een aantal praktische tips voor het aantrekken van steunkousen:
- Trek de kous aan terwijl je zit, bij voorkeur direct na het opstaan wanneer de benen nog niet gezwollen zijn
- Gebruik rubberen handschoenen voor een betere grip op de stof
- Vouw de kous binnenstebuiten tot aan de hiel, trek het voetgedeelte aan en rol de rest omhoog
- Zorg dat de huid droog is, want een vochtige huid maakt het aantrekken lastiger
- Gebruik een hulpmiddel als de kous moeilijk gaat door beperkte mobiliteit of krachtverlies
Voor het uittrekken geldt: trek de kous van boven naar beneden omlaag, zonder te trekken aan het voetgedeelte. Ook hiervoor bestaan speciale uittrekhulpen die het proces vergemakkelijken. Meer informatie over zelfstandig steunkousen aan- en uittrekken vind je op de pagina over zelfstandig steunkousen aan- en uittrekken.
Hoe Eritek helpt bij het uittrekken van steunkousen
Voor mensen die dagelijks worstelen met het uittrekken van steunkousen biedt Eritek praktische hulpmiddelen die dit proces aanzienlijk vereenvoudigen. De Ort.O.Mate is speciaal ontwikkeld om steunkousen uit te trekken. Of je nu ouder bent, herstelt van een operatie of moeite hebt met bukken en reiken, de juiste uittrekhulp maakt het verschil tussen afhankelijkheid en zelfstandigheid.
Eritek ontwikkelt robuuste, duurzame hulpmiddelen die speciaal zijn ontworpen voor dagelijks gebruik. De voordelen op een rij:
- Geschikt voor alle gangbare compressieklassen, ook de stevigere klassen 2 en 3
- Ontworpen voor zelfstandig gebruik, zonder hulp van een mantelzorger of zorgprofessional
- Duurzaam en langdurig inzetbaar, ook bij dagelijks gebruik
- Beschikbaar voor zowel open- als gesloten-teen steunkousen
Wil je weten welk hulpmiddel het beste past bij jouw situatie? Bekijk het aanbod op de website van Eritek of neem direct contact op voor persoonlijk advies via de contactpagina.