Steunkousen aantrekken doe je het makkelijkst door de kous binnenstebuiten te vouwen tot aan de hiel, je voet erin te plaatsen en de kous vervolgens stap voor stap omhoog te rollen over je been. Deze techniek vermindert de weerstand aanzienlijk en voorkomt dat je de kous te ver uitrekt. Voor mensen met beperkte mobiliteit of beperkte handkracht biedt een hulpmiddel vaak de meest praktische en zelfstandige oplossing. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over steunkousen aandoen, van methoden en hulpmiddelen tot vergoedingen.
Welke methode werkt het best voor het aantrekken van steunkousen?
De meest effectieve methode voor het aantrekken van steunkousen is de omslagtechniek: vouw de kous binnenstebuiten tot aan de hiel, zet je voet erin en rol de kous omhoog in kleine stappen. Zo verdeel je de spanning gelijkmatig en hoef je niet met de volledige compressie te werken terwijl je de kous nog op moet trekken.
Naast de omslagtechniek zijn er nog een paar praktische tips die het aantrekken een stuk gemakkelijker maken:
- Trek de kous aan terwijl je zit, bij voorkeur op een stevige stoel met een rechte rug
- Doe de kousen aan direct na het opstaan, voordat de benen opzwellen
- Zorg dat de huid droog is, want een vochtige huid vergroot de weerstand
- Gebruik dunne handschoenen of rubberen grip om de kous beter vast te houden
- Controleer of de hiel goed op de juiste plek zit voordat je verder omhoogrolt
Mensen met artritis, een slechte grip of beperkte bewegelijkheid in de handen of rug ervaren deze techniek soms toch als zwaar. In dat geval is een hulpmiddel voor steunkousen de logische volgende stap.
Hoe trek je steunkousen aan met een hulpmiddel?
Met een steunkousenhulpmiddel trek je de kous over een frame of houder, waarna je je voet erin plaatst en het hulpmiddel omhoogtrekt of wegtrekt. Je hebt hierbij nauwelijks kracht of buigbeweging nodig, wat het aantrekken van steunkousen aanzienlijk makkelijker maakt voor mensen met beperkte mobiliteit.
Er zijn twee gangbare typen hulpmiddelen:
- Frame-gebaseerde hulpmiddelen: De kous wordt over een kunststof of metalen frame gespannen. Je plaatst je voet in de opening en trekt het hulpmiddel met touwen of handgrepen omhoog langs je been. Dit type is geschikt voor zowel kniekousen als dijbeenkousen.
- Glijhulzen of glij-sokken: Een gladde binnenhoes vermindert de weerstand tussen huid en kous. Je trekt de hoes er daarna onderuit. Dit werkt goed bij mensen die wel kunnen bukken maar weinig handkracht hebben.
Wil je meer weten over welk type bij jouw situatie past, bekijk dan de mogelijkheden voor zelfstandig steunkousen aan- en uittrekken.
Waarom lukt het aantrekken van steunkousen niet?
Het aantrekken van steunkousen lukt niet als de combinatie van compressiegraad, lichaamshouding en handkracht niet in balans is. Steunkousen zijn bewust strak, en dat is precies wat ze therapeutisch effectief maakt. Maar diezelfde stevigheid maakt het aandoen ook fysiek veeleisend.
De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Te hoge compressiegraad voor de beschikbare handkracht
- Beperkte beweeglijkheid in de rug, heupen of knieën waardoor bukken moeilijk is
- Gezwollen benen, waardoor de kous nog strakker aanvoelt dan normaal
- Vochtige of ingevette huid die de kous laat glijden of juist vastplakken
- Verkeerde maat of model, waardoor de kous niet goed over de hiel past
Het helpt om de situatie te analyseren: gaat het mis bij de hiel, het onderbeen of de kuit? Afhankelijk van waar het knelt, is er een gerichte oplossing, van een andere techniek tot een ander hulpmiddel.
Welke compressiegraad is het makkelijkst aan te trekken?
Hoe lager de compressiegraad, hoe makkelijker de kous aan te trekken is. Klasse 1 kousen (15 tot 21 mmHg) bieden de minste weerstand en zijn voor de meeste mensen zonder hulpmiddel aan te doen. Klasse 2 (23 tot 32 mmHg) en klasse 3 (34 tot 46 mmHg) vragen aanzienlijk meer kracht en zijn voor velen alleen met een hulpmiddel haalbaar.
De compressiegraad wordt bepaald door de behandelend arts of specialist op basis van de medische indicatie. Je kunt dus niet zomaar kiezen voor een lagere klasse om het aantrekken makkelijker te maken. Wat je wel kunt doen, is de juiste techniek en het juiste hulpmiddel afstemmen op de klasse die je voorgeschreven hebt gekregen.
Open-teen modellen zijn over het algemeen iets makkelijker aan te trekken dan gesloten modellen, omdat het kritieke deel rond de teen wegvalt. Dit kan het verschil maken bij hogere compressieklassen.
Hoe trek je steunkousen uit zonder hulp?
Steunkousen uittrekken gaat het makkelijkst door de bovenrand van de kous naar beneden te vouwen en vervolgens stap voor stap naar de enkel te werken, waarna je de kous over de hiel en voet afstroopt. Door de kous niet in één beweging te trekken maar te vouwen en te rollen, heb je minder kracht nodig.
Praktische tips voor het uittrekken:
- Gebruik een uittrektang of kousuittrekker die de kous van onderaf afpelt zonder dat je hoeft te bukken
- Ga zitten op een stevige stoel en leg je been iets omhoog als dat mogelijk is
- Trek nooit aan de teen van de kous, dit beschadigt de vezels en vervormt de kous
- Veel frame-hulpmiddelen voor het aantrekken zijn ook bruikbaar bij het uittrekken
Wanneer is een hulpmiddel voor steunkousen vergoedbaar?
Een hulpmiddel voor steunkousen kan vergoed worden vanuit de basisverzekering of aanvullende verzekering wanneer er een medische indicatie is en het hulpmiddel noodzakelijk is voor zelfstandig gebruik. De precieze voorwaarden verschillen per verzekeraar en per jaar.
In de meeste gevallen gelden de volgende criteria voor vergoeding:
- Er is een voorschrift of verwijzing van een arts of specialist
- De steunkousen zelf zijn medisch geïndiceerd (klasse 2 of hoger)
- Zonder hulpmiddel is zelfstandig aantrekken aantoonbaar niet mogelijk
- Het hulpmiddel staat op de vergoedingslijst van de verzekeraar
Het is altijd verstandig om vooraf bij je zorgverzekeraar te informeren of het specifieke hulpmiddel dat je wilt aanschaffen in aanmerking komt. Meer informatie over vergoedingsmogelijkheden vind je op de pagina over vergoedingen.
Hoe Eritek helpt bij het zelfstandig aantrekken van steunkousen
Eritek ontwikkelt hulpmiddelen die specifiek zijn ontworpen voor mensen die moeite hebben met het aan- en uittrekken van steunkousen. De producten zijn robuust, duurzaam en geschikt voor dagelijks gebruik, ook bij hogere compressieklassen. Dit zijn de voordelen die Eritek biedt:
- Zelfstandigheid: de hulpmiddelen zijn ontworpen zodat je geen hulp van anderen nodig hebt
- Duurzame kwaliteit: stevige materialen die langdurig meegaan in plaats van snel slijten
- Geschikt voor verschillende kousen: van kniekousen tot dijbeenkousen, in diverse compressieklassen
- Ondersteund door zorgprofessionals: de hulpmiddelen worden ook ingezet door thuiszorg en revalidatie
De Ort-O-Mate is een van de hulpmiddelen van Eritek die mensen helpt steunkousen zelfstandig uit te trekken, ook bij beperkte mobiliteit of verminderde handkracht. Wil je weten welk hulpmiddel het beste bij jouw situatie past? Neem contact op voor persoonlijk advies.